Litvanya – Vilnius ve Trakai

Litvanya’nın 1400’lü yılların başında yüzölçümü olarak Avrupa’nın en büyük ülkesi olduğunu öğrenmek oldukça şaşırtıcı olabilir. İlerleyen yıllarda gücünü ve önemini kaybeden Litvanya bugün Baltık Denizi kıyısında Polonya ve Letonya arasına sıkışmış küçük bir Baltık cumhuriyeti. Uzun ve soğuk kışların yaşandığı Litvanya’nın başkenti Vilnius bir zamanlar Avrupa’nın en kozmopolit ve çok kültürlü şehirlerinden biriymiş. Bugün eski şaşalı günlerine göre daha mütevazi ve küçük bir şehir olsa da Vilnius kuzey ülkelerini sevenlerin güzel vakit geçirebileceği farklı kültürlerin etkilerini taşıyan ama yine de karakterli bir şehir.

vlnasmt

Vilnius ne kadar soğuk olsa da üniversitesi, kafeleri, bira ve şarap evleri ve geceleri canlı müzik yapılan mekanları ile canlı bir sosyal hayata sahip. Şehrin tarihi mahallelerinde genellikle üniversite öğrencilerinin vakit geçirdiği ve emprovize caz müzik yapılan pek çok mekan var. Ignato caddesinde üzerinde hem ikinci el bir kitap dükkanı hem de bir cafe/bar olan Mint Tintu  bu canlı müzik mekanlarının en iyilerinden.

IMG_3268

Gediminas Kulesi

Vilnius’a hakim bir tepede bulunan Gediminas Kulesi şehrin ve Litvanya’nın kurucusu Dük Gediminas’ın adını taşıyor. Tahtadan inşa edilmiş bir kalenin son kalıntısı olan kuleye teleferikle ya da yürüyerek ulaşılabiliyor. Buradan şehrin manzarası gayet güzel.

IMG_4173

Katedral

Şehrin en güzel yapılarından olan Vilnius Katedrali, 1387’de Litvanyalıların topluca Hristiyanlığı kabule etmesinden sonra inşa edilmiş. 1800’lü yılların başında ordusuyla buraya gelen Napolyon’a “keşke bunu yanıma alıp Paris’e götürebilsem” dedirtecek kadar güzel bir yapı.

IMG_4053

Užupis

Kendi bayrağı, pasaportu ve hatta anayasası bile olan Užupis Cumhuriyeti, Vilnius’ta nehrin sağ yakasında yaşayan sanatçıların 1997’de biraz da şaka yollu ilan ettikleri bağımsızlık sonucu kurulmuş. Užupis de Litvanca’da nehrin öbür yakası demek. Danimarka Kopenhag’daki Cristiana’yı andıran bu şirin mahallede, sanat galerileri, atölyeler, genellikle öğrencilerin müdavimi oldukları cafeler ve barlar var.

IMG_4359

Literatu Caddesi

Şair, yazar ve ressamların caddesi olarak da bilinen Literatu Caddesi’nde 19. Yüzyılda Polonyalıların milli şairi Adam Mickiewicz de bir süre yaşamış. Cadde duvarlarını çeşitli sanatçıların çalışmaları süslüyor.

ltrt

Dawn Gate – Aurais Vartai

Şehrin eski surlarının bugün hala ayakta kalan tek bölümü. Vilnius halkı yüzyıllar boyunca bu kapının kutsal iyileştirici güçleri olduğuna inanmış. Bu söylenti yayıldıkça kapının önü günün her saati dua eden yüzlerce insanla dolmuş taşmış. Bugün nispeten sakin.

gtd

Yahudilik ve Vilnius

Bir zamanlar Avrupa’nın küçük Kudüs’u olarak bilinen Vilnius’un nüfusunun neredeyse yarısı Yahudilerden oluşuyormuş. İkinci dünya savaşı yıllarında Litvanya Yahudileri’nin %92’si soykırımda hayatını kaybetmiş. Bugün Yahudi nüfusu %1’in altında olsa da Vilnius’un mimarisi, kültürü ve yemeklerinde Yahudi etkisi hala hissedilebiliyor.

jvlns

Vilnius Film Festivali

Tesadüfen bizim de denk geldiğimiz Vilnius Uluslararası Film Festivali her yıl Mart ayının son iki haftasında düzenleniyor. Dünyanın her yerinden yüzlerce film ve yönetmenin katıldığı festival, özellikle de Doğu Avrupa sinemasından yeni filmler ve yönetmenleri keşfetmek için mükemmel bir fırsat. Bilet fiyatları diğer pek çok film festivaline göre oldukça ucuz.

fstvl

Litvanya Biraları ve Šnekutis

Litvanya dilinde Alus bira demek. Gerçekten de Litvanya’da en çok tercih edilen biralar büyük şişelerde satılan ale tarzı esmer biralar. Vilnius’ta bu bira kültürünü yaşayabileceğiniz barlar ve bira evleri de neyse ki var. Vilnius ve Bira demişken: Tüm dünyada yüzlerce bira evi görmüş ve sayısız bira denemiş biri olarak şehir merkezi ve Užupis’te olmak üzere iki şubesi bulunan Šnekutis gördüğümüz en ilginç ve en güzel biraevleri arasında ilk beşe rahatlıkla girer diyebiliriz. İlginç ve başka yerde bulması imkansız köy yapımı biraları, mezeleri, ortamı ve gördüğümüz en ilginç karakterlerden biri olan sahibiyle Šnekutis’te sıkılmak neredeyse imkansız.  https://www.facebook.com/pages/%C5%A0nekutis/120428025144

Valentas Snekutis.JPG

Bambalyne

Vilnius’un geleneksel biravleri genellikle merdivenle inilen korunaklı mahzenler ve bodrum katlarında. Bambalyne’de şehrin en tarihi caddelerinden birinde bulunan ve köy yapımı Litvanya biraları bulabileceğiniz bir diğer biraevi.  www.bambalyne.lt/

IMG_4520

Skonis Ir Kvapas

Traku caddesi üzerindeki bu tarihi kahve, Doğu Avrupa’da gördüğümüz en güzel ve karakterli kafelerdendi. Rus, Ukrayna, Polonya ve Litvanya mutfaklarından yemekler ve tatlıların da denenebileceği bu klasik kahve bunun yanında kendi kahve ve çayını, purolarını ve meyvelerini de üretip satan yan dükkancıklara sahip. www.skonis-kvapas.lt/kavine/

IMG_4223

Lokys

Burası Vilnius’un en eski restoranlarından. Birkaç yüzyıl önce başka bir adla kurulan Lokys önceleri sadece av hayvanları ve av etleri veren bir restoranken, zaman içinde menüsüne başka çeşitler de eklemiş. Menüde hala ağırlık av etlerinde. Yaban domuzundan, tavşana, kunduzdan, sülüne kadar her türlü av etini burada bulmak mümkün. Lokys bunlar yanında otantik Litvanya yemekleri ve içkilerini tatmak için de ideal bir yer. Zaten bu nedenler pek çok kişi Lokys’i Vilnius’un en iyi restoranlarından biri kabul ediyor. Lokys Vilnius’un yerlileri arasında da özel günler ve yemekler için epey tercih edilen bir mekan. www.lokys.lt

IMG_4076

Bistro 18

Lokys’e göre daha dışa açık ve füzyon bir menüye sahip olsa da, pek çok Vilnius’luya göre Bisto 18 Vilnius’ta özel günlerde yenecek güzel yemekler için ilk tercih edilen mekanlardan. Tüm Baltık bölgesi restoranlarında olduğu gibi kalın duvarları ve mahzeni andıran bir mimarisi var. Menüde ise Litvanya mutfağının Fransız ve İtalyan etkisi ile batıya açılmış hali gibi. Şaraplar güzel. Litvanyalı olsaydık biz de herhalde buraya çok giderdik. www.bistro18.lt

IMG_4066

Neringa

Neringa sadece Litvanya’da değil belki de tüm Doğu Avrupa’da Sovyet döneminin basit ama seçkin restoranlarının atmosferini bugün de koruyan en ilginç yerlerden biri. Dekor ne kadar şık ve rafine olsa da, bir o kadar da 50’lerden ya da 60’lardan kalma. Müzik ve duvarlara asılı olan resimler de bu atmosferi tamamlıyor. Yemekler çok güzel ve ucuz. Nezih, nev-i şahsına münhasır, denenmesi gereken bir mekan.  www.restoranasneringa.lt

IMG_4186

Žemaičiai

Çok sayıda odadan oluşan bir yeraltı mahzeninde ahşap masalar ve ortaçağ dekorunda geleneksel Litvanya et yemekleri yemek için bir diğer mekan. Et yemeklerini daha çok filmlerden bildiğimiz eski hanların hazırladığı tarzda yaptıkları için (kuzu çevirme, ya da bütün bir domuz) büyük gruplar tarafından tercih ediliyor. www.zemaiciai.lt/

IMG_4243

Raw 42

Litvanya mutfağı her ne kadar et, balık, pancar ve patates üzerine kurulu olsa da, vejetaryen, vejan ya da çiğ (raw) besinler tercih edenler için Vilnius’ta seçenekler oldukça fazla. Raw 42 Vilnius’ta çiğ ve bitkisel besinler yanında her tür meyve ve sebze suyu bulabileceğiniz, İstanbul’da dahi benzeri olmayan bir raw food restoranı. www.raw42.lt

IMG_4452

Vegafe

Burası ayakkabıları çıkarıp oturulan tamamen ayurvedik esaslara göre hazırlanmış organik ve vejeteryen restoran. Vilniuslular arasında pek popüler. Bir öğle yemeği için biraz sıra bekleyip denemiştik. Yemekler gerçekten çok lezzetli  www.jogosmityba.lt/vegafe

vgf

TRAKAI

Vilnius’a 30 kilometre uzaklıktaki Trakai kasabası Türkçe ailesinden bir dil konuşan ve Yahudiliğin Karaim mezhebine bağlı bir dine sahip Karay toplumunun yaşadığı yer olarak da biliniyor. Karaimler Litvanya’ya 600 yıl önce Kırım’dan sınır muhafızı ve paralı asker olarak getirilen Kıpçakların torunları.

IMG_4303

Manzarası ve konumuyla meşhur olan Trakai kalesi Doğu Avrupa’da bir gölün ortasındaki bir adaya inşa edilmiş tek kale. 1409 yılında yapmışmış. Yeşil ormanlar ve göllerle çevrelenmiş kalenin görünümü her açıdan ayrı güzel. Uzun ve soğuk kış aylarında göl tamamen donduğu için kaleye göl üzerinden yürüyerek de gidilebiliyor.

IMG_4334

Karaimler Türkçe dil ailesinin Kıpçak Türkçesi koluna ait ve bugün çok az sayıda kişinin konuştuğu bir dil kullanıyorlar. Karayca eskiden İbrani ve Kiril alfabeleri gibi farklı alfabaler kullanılarak da yazılmış, bugün Latin alfabesiyle yazıılıyor. Yazılı Karayca bir Türkiyeli tarafından rahatça anlaşılabiliyor, konuşulan Karayca’yı anlamak ise biraz daha zor.

IMG_4291

Trakai Kasabası ve Karaylar, Türkiye’de birkaç yıl önce Discovery Channel’da yayınlanan kaybolan diller konulu UNESCO spotu sayesinde tanınmışlardı. Karay dili bugün gerçekten de kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya. Dili konuşan sadece 300 kişi kalmış.

Kıbın, Karayların koyun etini hamura sararak yaptıkları milli yemekleri. Poğaça ve kapalı pideyi andıran bu yemek gerçekten çok lezzetli. Belki de bu nedenle çok az sayıda Karayın yaşadığı Litvanya’da tüm ülkede ün yapmış ve restoran menülerine girmiş.

IMG_3393

Yine de en lezzetli Kıbın’ı yemek için Trakai kasabasındaki Kıbınlar restorana gitmek gerek. Göl kıyısındaki bu restoranda Kıbın yanında diğer Karay, Kıpçak ve eski Türk yemekleri yenebilir.  Menüdeki Karayca yemek isimleri, göz biraz alışınca hemen anlaşılıyor.

IMG_4299

Reklamlar

One thought on “Litvanya – Vilnius ve Trakai

  1. Mükemmel bir tanıtım olmuş. Daha önce gitmiş olmama rağmen birçok bilgiyi şimdi öğrendim. Teşekkürler…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s