Polonya – Krakow

Krakow uzun zamandır gidilecek yerler listemizin başlarındaydı. Ama ucuz ve sık uçuşlar sayesinde gitmenin pek çok yere göre kolay olması bu seyahatimizi sürekli ileriye attı. Sonunda Polonya için rekor sıcakların yaşandığı bir Nisan sonu birkaç günlüğüne Krakow’a gittik. Leh İmparatorluğunun Varşova’dan önceki başkenti olan, zengin bir tarih ve kültüre sahip, Schindler’in Listesi gibi filmlerin geçtiği mekan olan bu şehri çok sevdik. Krakow sadece tarih ve kültürü ile değil, insanları, gece hayatı ve yeme içme imkanları ile de çok keyifli bir şehir. Üç günlük seyahatimizde buraya doyamadığımızı hissettik ve ilk fırsatta tekrar gelmeye karar verdik.

Krakow Wawel kalesine açılan ve şehrin en eski caddesi olan Kanonica caddesi boydan boya en yenisi 400 yıllık olan taş binalarla kaplı. Bugün bu binaların çoğu kültür merkezi, cafe ya da restoran olarak kullanılıyor.

Beyaz faytonlar Polonya’nın ve Krakow şehrinin simgelerinden. Büyük güçlü atların çektiği bu faytonlar eski şehrin her yerindeler. Geleneksel kıyafetli arabacıların kullandığı bu faytonlar bugün yük taşımak için kullanılmıyor ama turistler ve üçer beşerli gruplar halinde şehir turu atmak isteyen Polonyalı gençler arasında oldukça revaçta.

Uzun Taş Avlular

Krakow’da bizim en sevdiğimiz ve şehre karakterini veren şeylerden biri de geniş avlulara ya da yerin altındaki derin mahzenlere açan kalın duvarlı kemerli uzun taş geçitler oldu. Aslında şehrin güzelliklerini daha iyi keşfetmek için Polonyalıların tavsiyesi de bu taş geçitlere girip nereye açıldıklarını takip etmek. Bu taş geçitlerin çoğu ağaçlı tarihi binalarla çevrili avlulara ya da Krakow’un özelliklerinden olan yeraltı restoranlarına açılıyor.

Kazimierz – Eski Yahudi Mahallesi

Ana meydanı Steven Spielberg’in Schindler’in Listesi filminin seti olarak da kullanilan Kazimierz zamanında Avrupa’nın en eski ve köklü yahudi mahallelerinden biriymiş. İkinci Dünya Savaşında Naziler’in burada yaşayan onbinlerce yahudiyi Auschwitz ve Birkenau toplama kamplarına göndermesi ve kalanları da Gettolara sürmesiyle tamamen boşalan mahalle son 20 yıl içinde tekrar canlanmış. Bugün Kazimierz’de çok az Yahudi yaşasa da son yıllarda burada bir çok Yahudi restoranı ve kültür merkezi açılmış. Schindler’in Listesi filminden sonra bilinirliği daha da artan Kazimierz’e dünyanın her yerinden ve özellikle de Amerika’dan yüzbinlerce ziyaretçi geliyor.

Schindler’in Listesi

Steven Spielberg’in Schindler’in Listesi filmine konu olan olaylar İkinci Dünya Savaşı yıllarında Krakow Getto’sunda yaşanmış. Polonya’da yatırımları olan Alman bir sanayici olan Schindler binlerce yahudiyi fabrikalarında işçi olarak göstererek toplama kamplarına gönderilmekten kurtarmış. Schindler’in fabrikası ve hemen yanındaki müze bugün şehrin eski Yahudi gettosu olan Podgorze yakınlarında gezilebilir.

Vistula Nehri

Krakow şehrinin ortasından Polonya’nın en büyük akarsuyu olan Vistula nehri geçiyor. Nehrin güneyinde kabaca Eski Şehir ve eski Yahudi Mahallesi olan Kazimierz, kuzeyinde ise Nazi işgalinde Yahudilerin sürüldüğü ve Schindler’in Listesi filminde anlatılan olayların yaşandığı Getto olan Podgorze var. Bugün ise güzel havalarda nehrin her iki kıyısı da ,güneşlenen insanlar, simitçiler ve baloncularla dolu.

Szczepanski Meydanı

Adını telaffuz etmesi oldukça zor olan ve şehrin ana meydanına bir kaç dakika yürüme mesafesindeki Szczepanski meydanı sakin ve huzurlu bir mekan. Bu meydandaki havuzda geceleri su ve ışıkla yapılan gösteriler izlenerek yorgunluk atılabilir.

Simit, Bagel, Bajgiel

Bu gezimizde öğrendiğimiz en ilginç şeylerden biri de Amerika ve İngiltere’nin en popüler kahvaltı yiyeceklerinden olan Bagel’ın anavatanının Polonya ve hatta Krakow şehri olduğuydu. Çeşitli kaynaklara göre Türkiye’deki simit alışkanlığının da bajgiel’den gelme olasılığı yüksek. Krakow’da her köşe başında simitçiler – yani bajgiel’ciler var. Çok ucuz ve doyurucu olduğu için oldukça popüler bir gıda. Susamlı, çörekotlu ya da sade bir bajgiel TL hesabıyla 70 – 80 kuruşa alınabiliyor.

Cafe ve Restoranlar

Krakow’da en çok dikkatimizi çeken şeylerden biri cafe ve restoranların dekorasyon ve tasarımlarının Batı Avrupa ya da Türkiye’de gördüklerimizden çok farklı olmasıydı. Polonya’da kafe ve restoranların hepsi Batı Avrupa’da alışmadığımız ölçüde şık ve gösterişli. Bu tip mekanlar genellikle klasik dekore edilmiş; karanlık ve istisnasız tüm kafe ve restoranlarda masalara dantel örtüler örtülüyor. Polonya mutfağı zamanında Leh İmparatorluğu içerisinde yer alan Ukrayna, Litvanya ve çevre ülkelerden etkilenmiş. Bu sebeple her yerde hala Ukrayna, Gürcü ve Yahudi restoranları görmek çok olağan.

Smak Ukrainski

Ukrayna mutfağı Avrupa’da pek çok kişinin bilmediği oldukça zengin ve karakterli bir mutfak. Bunun nedeni Ukrayna mutfağının hem Orta ve Doğu Avrupa hem de Kafkas -özellikle Çerkez, Gürcü ve Ermeni mutfaklarından- etkilenmiş olması. Daha önce New York’ta tattığımız Ukrayna yemeklerini Krakow’da daha da saf ve değiştirilmemiş haliyle yeme fırsatı bulduk. Tarihi taş bir avluda bulunan Smak Ukrainski şehrin en iyi Ukrayna restoranlarından biri. Burada hem Pierogi, Borç gibi geleneksel Ukrayna yemeklerini hem de Şaşlık, İç Pilavı gibi Kafkas mutfağından yemekler yiyebilirsiniz. Çok iyi bir restoran olmasına rağmen fiyatlar tüm Polonya’da olduğu gibi gayet uygun.

Dawno Temu Na Kazimierzu

Eski Yahudi mahallesi Kazimierz’de bulunan güzel Sefarad restoranlarından biri burası. 1930’ların dekorasyonu ile bir bakkal ve terzi dükkanı gibi döşenmiş olan bu mekanda her gece canlı Klezmer müziği yapılıyor. Yemek ve Şaraplar genellikle ortadoğu taraflarından. Biraz turistik de olsa bir gece gitmeye değer.

Gruzinskie Chaczapuri

Polonya’da özellikle de Krakow’da eski Sovyet cumhuriyetlerinin hemen tümünün yemek kültürünün pek çok restoranla temsil edildiğini söylemiştik. Gürcü mutfağı bunların en revaçta olanlarından biri. Gruzinskie Chaczapuri Gürcü yemekleri yanında diğer Kafkas yemekleri bulunabilecek iyi bir Gürcü restoranı. Krakow’da dört tane şubesi bulunuyor. Burada menüde bulunan şaraplardan sulara kadar herşey Gürcistan’dan ya da Kafkasya’daki komşu cumhuriyetlerden geliyor.

Center for Jewish Culture

Kazimierz’de bugün çok Yahudi kalmasa da son 20 – 30 yıl içinde bölgenin tekrar canlanması ve yıllar önce buradan Amerika Kanada gibi ülkelere göçenlerin geri dönerek iş yerleri, oteller ve vakıflar açmalarıyla bölge tekrar hareketlilik kazanmış. Son yıllarda her yaz Avrupa’nın en büyük Yahudi kültürü festivallerinden biri de Krakow/ Kazimierz’de yapılıyor. CJC’de bu festival ve etkinlikleri düzenleyen vakıflardan biri. CJC binası Kazimierz’in en işlek caddelerinden birinde. Kültür merkezi yanında çok şık bir kafe/ restoranı ve güzel bir terası var.

Geleneksel Polonya Kafeleri ve Jama Michailka

Polonya’nın karanlık, ahşap mobilyalı, kalın taş duvarlı ve bol dantelli masa örtüleri olan kendine has kafelerinin ünlü olduğunu gelmeden duymuştuk. Bu tip kafelerin en iyi korunmuş örneklerinden biri Florianska caddesindeki Jama Michailka. Bu kafe konsepti alışık olduklarımıza göre çok farklı olduğu için ilk defa görenler biraz ürkütücü ve rahatsız bulabilirler. Ama alıştıkça daha keyifli gelen bu kafelerde mutlaka vakit geçirin deriz.

http://www.jamamichalika.pl/

Geleneksel Polonya Restoranları ve U Babci Maliny

Kafelerle ilgili yukarıda bahsettiğimiz şeyler restoranlar için de geçerli. Çoğu yer altında olan kasvetli ve eski restoranlara genellikle taş duvarlı uzun geçitlerden ulaşılıyor. Bu tip restoranların fiyatları genellikle beklenmedik derecede ucuz; yemekler ise doyurucu ve güzel. Bu tip restoranların en güzel örneklerinden biri U Babci Maliny. Restoran olduğu belli bile olmayan bir akademi binasının içinden geçilerek ulaşılan bu mekan bu kadar gizli olmasına karşın tüm dünyadan yüzlerce ünlüyü ağırlamış. Duvarlarda Bruce Willis’ten Mike Tyson’a kadar buraya yolu düşen bir çok misafirin resimleri var.

Bar Mleczny: Süt Barları – ya da Bedavacılar

Polonya’da halk arasında Milk Bar denen ve çoğu Sovyet döneminden kalan bir kafe/ restoran türü var. İsmi ilk anda yanıltıcı olabilir çünkü bu mekanlarda süt satılmıyor. Bar Mleczny’lerin en önemli özelliği tüm yiyecek ve içeceklerin çok ama çok ucuz olması. Tabi ki Doğu Bloğu’nun dağılmasından sonra bir çok Bar Mleczny kapanmış, kalanlar da el değiştirip dekore edilmiş ve fiyatlar da haliyle artmış. Ama yine de diğer yerlerle karşılaştırıldığında Bar Mleczny’ler Polonya’da en ucuza yemek yenip içki içilebilecek yerler ve haliyle de öğrencilerin gözdesi.

DYM Kafe-Bar

Krakow’un ana meydana çıkan sokaklardan birininin köşesindeki bu küçük ve çok sevilen bar, yanındaki  restoran ve eski doğu bloku fiyatlarında yiyecek içecek satan Bar Mleczni (Milk Bar) ile keyifli bir köşe oluşturuyor. DYM Krakow’da yaşayan yabancı ve sanatçıların uğrak noktası. Yer bulmak gerçekten çok zor ama yer bulunca insanın oradan kalkası gelmiyor. Biralar büyük, fiyatlar uygun ve ortam keyifli. Bu yazıyı yazarken tesadüfen bulduğumuz bu barın Krakow’da geçen aylarda en iyi bar seçildiğini öğrendik. www.cracow-life.com/drink/pubs_cafes_details/15-Dym

Mleczarnia

Mleczarnia eski Yahudi mahallesi Kazimierz’de çok keyifli bir bira bahçesi. Burada bira yanında taze meyve suları, çay-kahve de içilebiliyor ve dışarıdan aldığınız yemeğinizle gelip oturabiliyorsunuz. Mleczarnia genç yaşlı herkesin gelip vakit geçirdiği bir mekan (yaşlı teyzeler, çocuklular, turistler, gençler vs.) Bahçenin hemen yanı Schindler’in Listesi filminin çekildiği artık çok ünlü olmuş avlu ve meydan var. Bu nedenle son yıllarda oldukça turistik olmuş. Ama yine de Avrupa’da bu kadar turistik olup aynı anda huzurlu kalabilen gördüğümüz ender mekanlardan biriydi.  http://cracowonline.com/11-Mleczarnia-Cafe

Polski Fiat

Halk arasında Polsi Fiat denen bu çok küçük araba Sovyet dönemi boyunca Polonya halkının kullandığı başlıca araba modeliymiş. Doğu Almanya ve Macaristan için Trabant ne ise Polonya için de Polsi Fiat odur denebilir. Şimdi çoğu hurdaya çıksa da şehrin çeşitli yerlerinde rengarenk boyanmış eski Polski Fiat’lar görülebilir.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s