Bask Ülkesi – Bilbao, San Sebastian, Biarritz

Euskadi Baskça’da Baskların Ülkesi demek. Dördü İspanya, üçü Fransa’da kalan toplam yedi eyaletten oluşan Bask ülkesi, genellikle dünyaca ünlenmiş nefis yemekleri ve  İspanyolcadan tamamen farklı olan karışık dili ile tanınıyor. San Sebastian Film Festivali vesilesiyle gittiğimiz ve birkaç gün boyunca üç büyük şehrini ziyaret ettiğimiz Bask ülkesini hakkıyla keşfedebilmek için aslında çok daha uzun bir gezi gerektiğini farkettik. Bask’a geleceklere tavsiyemiz eğer yeme/ içme ve kültür odaklı seyahatlerden hoşlanıyorlarsa buraya en az bir hafta ayırmak.

Bask Kültürü: Yeme İçme

Pintxos

Hemen herkesin İspanya deyince ilk aklına gelen şeylerden olan Tapas kültürü, Bask’da Pintxos (Pinços okunuyor) adıyla çok daha lezzetli ve rafine bir hal alıyor. Aslında tüm İspanya’da Bask restoranları ve Pintxos barları oldukça ünlü. Basklar genellikle içkinin yanında bedava ya da ucuza verilen İspanyol tapasına göre, çok daha kaliteli malzemelerle ve çeşitli şekillerde yapılan ve haliyle daha pahalı olan Pintxos kültürü ile gurur duyuyorlar. Bask bölgesinde adım başı bulunan Pintxos barlarda çoğu farklı deniz ürünlerinin küçük ekmeklerin üzerine bir kürdan ile sabitlemesiyle yapılan Pintxos çeşitlerinden yüzlercesi bulunuyor. Çoğu birbiri ile rekabet eden ve en iyi pintxos’ları vermeye çalışan bu mekanlarda pintxos’lar günün her saati taze ve malzemeden kaçınılmaması nedeniyle oldukça doyurucu.

Bask Pastası: Gateau Basque – Pastel de Vasco

Portekiz’e gidenlerin yemeye doyamadığı Pasteis de Nata denilen muhallebili ve milföy hamurlu enfes tatlının aslında Bask kökenli olduğunu biz de buraya gelene bilmiyorduk. Ama Portekiz hariç tüm İberik yarımadası ve Fransa’da bu pasta Pastel de Vasco olarak biliniyormuş. Bu tatlı Portekiz’den farklı olarak daha bol muhallebi ile büyük boyutlarda yapılıyor. Tadı ve yemesi oldukça hafif olan Pastel de Vasco kalori olarak oldukça tehlikeli.

Sagardotegi – Bask Cidre’i

Bask’ın milli içkisi, tadı turşu suyu hatta şalgam suyunu andıran şekersiz, asitsiz, düşük alkollü ve hafif içimli bir elma şarabı (cidre) olan Sagardotegi. Tadını daha iyi vermesi için bardaklara yüksekten köpürterek dolduruluyor. O kadar hafif ve sağlıklı bir içecek ki normalde gündüzleri pek içki içmediğimiz halde bu hafif elma şarabından öğlen yemeklerinde bile bolca içtik.

Bask Beresi

Tüm dünyada Fransa ile özdeşleşen ve genellikle ressamların giydiği bere Bask halkının ve özellikle de köylülerinin milli kıyafeti ve hemen tüm yaşlılar bu bereyi (siyah ya da kırmızı) giyiyorlar. Zaten Fransa’da geçtiğimiz yüzyılda yaygınlaşan bu bere orada da “bere basque” (bask beresi) olarak bilinirmiş.

Bask Bağımsızlık Hareketi

Bilbao Bask ülkesi siyasetinin merkezi. Burada bağımsızlık yanlısı sol ve milliyetçi gruplar oldukça güçlü. Halkı da oldukça politize olan Bilbao’da yıl boyunca bağımsızlık ve daha fazla otonomi talep eden, ya da İspanyol hükümetini protesto eden gösteri, miting ve genel grevler yapılıyor. Biz de Bilbao’ya gider gitmez bu gösterilerin en kalabalıklarından birisine denk geldik.

BILBAO (BILBO)

Bask ülkesinin İspanya’da kalan bölümünün en büyük kenti olan Bilbao (Baskça adıyla Bilbo) İspanya’nın üçüncü büyük kenti olan modern ve endüstriyel bir metropol. Bilbao’da dünyaca ünlü Guggenheim müzesinden, üniversitelere, Bask tarih/ kültürüyle ilgili yapılara kadar bir çok şey bulmak mümkün. İspanyol Baskının da en büyük kenti olması nedeniyle zaman zaman oldukça gerilimli olabilen Bask siyasetinin de kalbi burada atıyor. Sabahın ilk saatlerine kadar boşalmayan yüzlerce cafe, restoran ve pintxos barı da eklersek, İspanya ve Akdeniz kültürünü sevenler Bilbao’yu da çok sevebilirler.

Guggenheim Müzesi

Guggenheim yapıldığı günden bu yana Bilbao’nun çehresini değiştirip şehrin sembollerinden biri haline gelmiş. Titanyum, cam ve çelik kullanılarak yapılan binanın tasarımı ve mimarisi oldukça sıradışı. Müzedeki modern sanat eserleri koleksiyonu da zengin ve dikkate değer. Guggenheim sadece dışarıdan izlemek için bile ziyaret etmeye değer.

Eski Bilbao ve 7 Sokak Bölgesi

Bilbao ilk olarak Ria nehrinin doğu yakasındaki yedi küçük sokak ve çevresinde kurulmuş. Bugün bu 7 küçük sokak ve çevresindeki meydanlar Bilbao’nun yeme içme ve gece hayatının kalbinin attığı yerlerden. Bilbao’lular akşam saatlerinde 7 sokak ve çevresindeki cafe, restoran, sinema ve tiyatroları dolduruyorlar.

Bir Bask Klasiği: Txikiteo ya da Pintxos Turu

Akşamları Bilbao’da (aslında tüm Bask bölgesinde) onlarca farklı çeşit taze Pinxtos’u tezgahlarına dizen bar ve cafeler iş saatinin bitmesiyle birlikte hemen insanlarla dolup taşmaya başlıyor. Txikiteo (Tiksikiteo okunuyor) – Baskça’da farklı barlarda birer ikişer tadımlık Pintxos yeyip birbirinden güzel Bask/ İspanyol şaraplarını tadıp bir kaç mekan değiştirmeye verilen isim. Diğer bir deyişle İngilizce’de “pub crawl” denen aktivitenin Baskçası ve yapması oldukça zevkli. Mekanlar birbirine yakın olduğu ve herkes benzer şekilde yaptığı için bir kez alıştıktan sonra yapması da kolay. Biz de Bilbao’da Pintxos barların en yoğun bulunduğu Plaza Nueva’da ne olduğunu anlamadan 3 saat içinde 7 mekan değiştirip çeşit çeşit Pintxoslar ve şaraplar tattık. Herkese tavsiye ederiz.

Eski Şehir ve Plaza Nueva çevresinde güzel bir Pintxos turu için önereceğimiz bir kaç mekan: Victor Montes, Goza Tu, Victor ve Gure Toki.

Victor Montes

Goza Tu

Victor

Grindillas Fritos

Çok yerde biber kızartması yedik ama bunu Basklar kadar güzel yapanını görmedik. Bunda hem küçük çıtır yeşil biberlerin, hem de biberlerin ne çok ne az pişmiş yarı diri ve tam kıvamında bırakılmasının etkisi var.

Cafe Iruña

Duvarlarını boydan boya kaplayan resimler ve dekorasyonu ile geçen yüzyıldan fırlama gibi duran Iruña yerek halkın da sıkça uğradığı geleneksel bir Bask ayaküstü cafesi. İşten çıkan ya da işe giden insanlar burada pintxos’larını atıştırıp içkilerini içiyorlar. Sadece seramikler üzerine işlenmiş poster ve resimlere bakmak için bile uğranabilir.

Kahvaltı – Cafe Bilbao

Bilbao’da “churros” ve domatesli zeytinyağlı “tostada” yiyerek klasik İspanyol/ Bask usülü bir kahvaltı yapmak isteyenlere eski şehir bölgesindeki Cafe Bar Bilbao’yu önerebiliriz. Türkiye’de alışıldık kahvaltılardan farklı olabilir ama biz İspanyol usülü kahvaltıyı seviyoruz.

Futbol ve Atletico Bilbao

Formalarına reklam bile almayan ve Bask bölgesinin İspanya ligindeki en önemli temsilcisi olan Atletiko Bilbao, tüm Baskların ve özellikle de Bilbao’luların gururu.

SAN SEBASTIAN (DONOSTİA)

Bilbao nasıl Bask ülkesinin en büyük kenti ise, San Sebastian için de kültürel başkenti denilir. Tabelalar ve sokaklardan duyulan konuşmalarla hemen hissedebileceğiniz %100 bir Bask kenti olan San Sebastian’ın Baskça adı Donostia. Tarihi yapıları, yeme içme kültürü, dünyaca ünlü film festivali ve plajları ile San Sebastian karakterli ve keyifli bir şehir.

San Sebastian’ın liman mahallesinden bir görüntü.

La Concha Sahili

La Concha sadece San Sebastian’ın değil bütün Bask ülkesinin en ünlü plajı. Rehberlerde bahsedildiği gibi La Concha sahilinde yürüyüş gerçekten romantik. Film festivali için gelmiş ünlülerin burada yürürken çekilmiş fotoğrafları şehirde sergileniyor. Buraya şehrin hemen içinde kısa bir yürüyüşle ulaşılabiliyor.

San Sebastian Film Festivali

Donostia’nın yıl içindeki en önemli aktivitesi dünyaca ünlü olan, Hollywood ve Avrupa sinemasından pek çok ünlü yönetmen ve oyuncunun da katıldığı San Sebastian Film Festivali. Her yıl Eylül ayı sonlarında yapılan bu festivalin bilietleri haftalar önceden tükeniyor ve binlerce ziyaretçi San Sebastian’a akın ediyor. Biz de Bask bölgesine ve San Sebastian’a olan yolculuğumuzu film festivalinin olduğu haftaya denk getirdik.

San Telmo Modern Sanatlar Müzesi

İlginç mimarisi ile dışarıdan delikli peynire benzeyen bu bina San Sebastian’ın modern sanat müzesi olan San Telmo ve bu kadar küçük bir şehre göre koleksiyonu oldukça iyi. Yüzlerce yıllık bir kilise/ manastır kompleksinin genişletilip aslı bozulmadan eklentilerinin modern şekilde dizayn edilmesiyle inşa edilmiş.

San Sebastian ve Pintxos

Bilbao ve Donostialılar pintxos’ta iki ayrı tarza sahip olduklarını düşünüyorlar. Biz Bask ülkesinde bunu anlayabilecek kadar vakit geçirmedik ama San Sebastian’da da Bilbao’da olduğu çok keyifli yerlerde pintxos ve değişik yemekler yedik. Bask mutfağında içki yanında meze olarak yenen pintxos’lar olduğu kadar genellikle ızgarada yapılan nefis et ve balıklar da dünyaca ünlü. Beğendiğimiz yerlerden bazıları şunlar:

Urbano

Burası şehrin merkezinde, geleneksel Bask yemeklerini özenle yapan karakterli bir restoran (pintxos bar değil). Her şey o kadar kıvamında, incelikli ve lezzetli şekilde pişiriliyor ve sunuluyor ki burayı mutlaka tavsiye ediyoruz. Üstelik bu kalite ve lezzete göre fiyatları oldukça ucuz. Neredeyse bir pintxos bar fiyatına masadan kalkabilirsiniz. Bizim favorimiz tipik bir bask yemeği olan, düşük sıcaklıkta çiğ bırakılmış yumurtayla kavrulan yabani mantar ve küçük yeşil biberler. www.restauranteurbano.com/

La Vina

Her ne kadar çok dikkat çekici bir mekan olmasa da bu ufak pintxos bar, turistlere göre tariflerini değiştirmeden orijinaline uygun yaptığı onlarca farklı çeşit pintxos ile öğlen yemeği için uğranabilecek bir mekan. Üstelik pintxos’un yanında içebileceğiniz yerel cidre’ları da oldukça lezzetli.

Egosari

Burası dünyaca meşhur Bask usülü kömürde ızgara edilmiş balıklardan tatmak için bir akşam vakit bulup girdiğimiz bir mekandı. Egosari genellikle yerek halkın müdavimi olduğu küçük bir  lokanta – yani gazetelerde bol bol bahsi geçen bol yıldızlı Bask restoranlarından biri değil. Yine de basit ve lezzetli bir yemek için uğranabilecek bir yer. Bizim yediğimiz sarımsakla ızgara edilmiş kocaman kalkan balığı oldukça lezzetliydi. İstanbulda yiyeceğiniz benzer bir yemekten kat kat ucuz olduğunu da eklemek lazım. www.egosari.es/

BIARRITZ

Bask ülkesi deyince akla hemen İspanyol Baskı gelse de, Bask halkının önemli bir bölümü Fransa’nın güney batısında Atlantik okyanusu ile Pirene dağlarının kesiştiği ve Baskça’da Iparralde denen Fransa Bask’ınde yaşıyor. Biarritz tüm Avrupa’dan sörfçülerin yıl boyunca geldiği bol dalgalı ve upuzun plajları ile bu bölgenin en bilinen kenti. Biarritz’e San Sebastian’dan bir saatlik bir araba yolculuğu ile gelinebilir. Sadece bir günlüğüne uğrayabildiğimiz Biarritz’de malesef şiddetli bir fırtınaya yakalandık ve şehri yeterince gezip görme fırsatımız olmadı.

Tam bir sörfçü mekanı olan Biarritz’de fırtınaya aldırmayan sörfçülerin soğuk ve yağmur altında dalgalardan faydalanmak için sörfleri ile sahile akın etmeleri ilginçti.

Bask Ülkesiyle ilgili Film Önerileri

Julio Medem İspanya’nın Bask doğumlu en önemli yönetmenlerinden. Filmleri genellikle özel olarak Bask ülkesiyle ilgili olmasa da, İnekler (Vacas) filminde Bask taşrasında iki köklü aile arasındaki düşmanlığı anlatıyor. Bask tarihiyle ilgili dikkat çekici bir film.

Biarritz’de yani Fransız Baskında geçen ve bizim de sevdiğimiz bir film ise Eric Röhmer’in le Rayon Vert (Yeşil Işık) adlı filmi.

About these ads

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s